گزارشي از تشکیل هسته مخفی توسط ما کارگران زن
فهیمه جلوه
گزارش بسیار جالبی از کارخانه شین بافت سنندج خواندم و به این فکر افتادم تجربه خودم را از تشکیل هسته مخفی کارگری در دهه ۶۰ بنویسم .ادامه متن

لئون تروتسكی

برگردان : مسعود فائقی

طی دوران بین الملل دوم ، سیمای كلیت جنبش كارگری ، در تاریخ و در تقدیر روز اول مه بازتاب یافت . در 1889 میلادی ، یكم ماه مه از سوی انجمن بین المللی سوسیالیست پاریس به عنوان روز تعطیل ثبت شد . مقصود از تعیین این روز این بود كه تلاقی تظاهرات كارگران تمامی كشورها در این روز ، زمینه را جهت نمایش توأمان آنان به عنوان یك سازمان پرولتری واحد از جنبش انقلابی با مركزیت جهانی و جهت گیری سیاسی واحد فراهم می نمود .ادامه متن

رفقاي كارگر از وقتيكه سرمايه داري به وجود آمد،‌دو طبقه ،‌يعني كارگر و طبقه سرمايه دار در مقابل هم قرار گرفتند بين اين دوطبقه هميشه درگيري و مبارزه وجود داشته است ،‌دليل آن هم روشن است سرمايه¬داران كه مالك كارخانجات هستند و سرمايه هنگفتي در اختيار دارند ،‌مي كوشند كه هرچه بيشتر كارگران را استثمار كنند و كارگران براي گذراندن زندگي خود مجبورند نيروي كار خود را به سرمايه دار بفروشند. سرمايه داران همانند زالو خون كارگران را مي مكند و روز بروز ثروتمندتر مي شوند . از سوي ديگر كارگران كه زير بار فشار و استثمار هستند در برابر اشتهاي سيري ناپذير سرمايه داران و استثمار آنان مقاومت مي كنند . سرمايه دار مي خواهد كه كارگران بيشتر كار كنند و كمتر مزد بگيرند و در مقابل كارگران مقاومت مي كنند . وضع در همه كشورهاي سرمايه داري اين چنين است . بنابراين با پيدايش سرمايه داري ،‌هميشه بين كارگران و سرمايه داران مبارزه و درگيري وجود داشته است . اما در ابتدا كارگران نمي دانستند كه چگونه بايد با سرمايه دار مبارزه كنند تا نتيجه بخش باشد .ادامه متن

نویسنده: جان توماس مورفی
جان توماس مورفی یکی از برجسته ترین چهره های "جنبش کمیته های کارخانه" طي جنگ جهانی اول در بریتانیا است. "کمیته ی کارخانه: طرحی از اصول و ساختار" از مهم‌ترين نوشته‌هاي او است. اشاره مي‌كنيم که این جمع‌بندي یکی از عمده ترین آثار نظری و آموزشي جنبش کارگری بریتانیا است و كميته‌ي كارگران شفيلد آن را در اواخر سال 1917 منتشر كرده است. بعدها اصول تشكيلاتي و بيانيه‌ي رسمي كميته‌ي سراسري اداره‌‌كننده‌ي جنبش "كميته‌هاي كارخانه" بر پايه‌ي جزوه ی مورفی تنظيم شد.ادامه متن

این مطلب به تاریخچه تشکل های بین المللی کارگری از ابتدا تا پایان جنگ جهانی دوم می پردازد امیدوارم که به زودی تا حد امکان آن را کامل و در دسترس عموم قرار گیردادامه متن

گفت‌وگو با محمديار بيگلري
هژیر پلاسچی
اشاره: محمديار بيگلري در سال 1314 در روستاي علي‌آباد دمغ از توابع ملاير متولد شد. در دوازده سالگي به تهران آمد و از همان ابتدا به‌عنوان كارگر خباز مشغول به‌كار شد. ديدن و لمس رنج كارگران خباز او را به‌اين نتيجه رساند كه در سال 1337 به سنديكاي كارگران خباز بپيوندد و ازآن‌پس تا تعطيلي سنديكا در سال 58 از فعالان پركار اين سنديكا باشد. كساني كه گذرشان به دفتر سنديكاي خبازان در ميدان حسن‌آباد افتاده بود او را ديده بودند كه با چه شوقي ناظر فعاليت‌هاي كارگراني بود كه براي داشتن سنديكا تلاش مي‌كردند و البته فعاليت‌هاي كارگران شركت واحد كه تلاششان به‌ثمر نشسته بود.ادامه متن

نوشته:مجيد ملكي
در طي ساليان متمادي کنفدراسیون بین المللی اتحادیه های کارگری مستقل در گزارشهایي که درباره ی وضعیت اتحادیه های کارگری در خاور میانه ارائه داده است ، اعلام کرده بسیاری از کشورهای خاورمیانه برای تشکیل چنین اتحادیه های جزء مناطق ممنوعه به حساب می آیند . طبق این گزارش برخی از کشورها مانند عربستان و بحرین ، اتحادیه های کارگری را پدیده ای مدرن و مخصوص جامعه صنعتی به شمار می آورند و تشکیل آن را مغایر با بافت سنتی کشور خود تلقی می کنند . در کشورهای دیگری چون سودان و ایران تشکل های کارگری به طور مستقل ، فعالیت نمی کنند بلکه تحت کنترل دولت قرار دارند .ادامه متن


در ماه مه ۱۹۲۰ تروتسکی، با اشتياق هميشگی خويش، با کائوتسکی به پلميک دوسويه‌ایِ برآمد که بر پاسخ کتاب "انقلاب پرولتری و کائوتسکی مرتد" لنين، "تروريسم و کمونيسم" را نوشته بود. تروتسکی در جزوه‌ای دراز‌، با همان عنوان، بنا به تجربه خويش، در سازماندهی کار و به عنوان کميساريای جنگ به واکنش پرداخت. وی با‌عموميت دهی آن تجربه‌(‌کميساريای جنگ، داخل پرانتز از برگرداننده) و‌‌بنا به رسوخ پر اتوريته طرح سن سيمون، "‌انتهايی تغيير ناپذير"، که منظور ازسازمان کار، ماکزيمم ساختن توليد‌آن بود(۱) برآن است تا برای بسيج و ميليتاريزه نمودن تمامی نيروی کار شوروی، نقشه‌ای بنياد کند.ادامه متن

در مارس‏ ۱۹۶۷ زندانيان سياسى زندان كارابانچل Carabanchel، با‌اين‌كه گرايشات گوناگونى داشتند، از من خواستند كه نظرات خود را نسبت به جنبش‏ سنديكايى كارگرى به طور عام، و”كميسيون‌هاى كارگرى” به طور خاص‏ تشريح كنمادامه متن

کارل ماركس در مجلد نخست سرمايه، توليد ارزش افزوده را بررسي مي كند،



در مجلد دوم فرايند گردش سرمايه، درمجلد سوم به طور كلي به توليد سرمايه داري مي پردازد.



با استفاده از دیدگاه های مارکس و انگلس در ارزیابی و اقتصاد سیاسی به بازتعریف مفاهیم زیر می پردازیم:ادامه متن

‏سوابق مبارزات کارگری در ترکیه به دوران قبل از برپایی جمهوری _ یعنی به دوران عثمانی _ می رسد. سابقه ی تلاش برای سازمانیابی طبقه کارگر بسیار طولانی است.ادامه متن

انکشاف ارگا نیک سرما په که در غرب صورت پذ یرفت همراه با رشد خود طبقه سرماپه داری را به وجود آورد که حاضر شد جسورانه با ناهنجاری های حاصل از رشد و محدودیت های روبنا یی آن مبارزه کند و برای از میان برداشتن آن ها دست به اصلاحات اقتصادی و سیاسی و حتا انقلاب های متعددی بزندادامه متن

در هر جامعه طبقات، قشرها و طيف‌هاي مختلفي وجود دارند كه در كنار هم براي زندگي و بهره‌مندي از رفاه و امكانات بهتر يا به‌دست آوردن سرمايه و قدرت بيش‌تر با داشتن ديدگاه‌ها، انديشه‌ها و منافع مادي و معنوي متفاوت و بعضاً متضاد، به همكاري، رقابت و گاه دشمني و مبارزه با يكديگر مي‌پردازند.ادامه متن

اشاره: خليل پرن در سال 1315 در بادكوبه متولد شد. در چهار سالگي به‌همراه خانواده‌اش به ايران مهاجرت‌كرد و در سراب ساكن شد. پدرش به تهران آمد و بعد از اين‌كه شرايطي براي ادامه‌ي زندگي فراهم‌كرد، خانواده‌اش نيز به تهران آمدند. پرن از همان زمان به‌عنوان سرايه‌دار در گاراژي متعلق به بانك ملي استخدام شد. بعد از پايان ساعت كارش هم در كنار پدرش روي چرخ طوافي ميوه مي‌فروخت. بعد از مدتي به‌دليل وضع اقتصادي خانواده، در يك حلبي‌سازي مشغول به‌كار شد و در سال 1341 در كارخانه‌ي لوله ماشين‌سازي به سنديكاي فلزكار مكانيك پيوست. از آن‌زمان بي‌وقفه در اين سنديكا فعاليت‌كرد تا زماني‌كه پس از انقلاب سنديكا را تعطيل‌كردند. خليل پرن در اين سال‌ها زنداني هم شد و اينك زندگي مختصري دارد مانند همه‌ي بازنشستگان.ادامه متن

اشاره: آخرين گفت‌و‌گوي مطبوعاتي زنده‌ياد "يعقوب مهديون" در شماره‌ي 41 ماهنامه‌ي "نامه" به چاپ رسيد. اما آن‌چه در پي مي‌خوانيد، گفت‌و‌گوي ديگري است با او كه كمي پيش از آن مصاحبه، انجام شده است. در اين گفت‌و‌گو يعقوب مهديون، با همه‌ي بيماري و ناتواني، تلاش‌كرد با حوصله و دقت به پرسش‌ها پاسخ گويد و اينك روايت او از سنديكا، در سالروز درگذشتش تقديم خوانندگان نامه مي‌شود.
در متني كه پيش رو داريد، پرسش‌هاي خبرنگار "نامه" حذف شده است. حذف پرسش‌ها به‌اين‌دليل صورت‌گرفت كه احساس‌كرديم روايت آن پير فقيد از سنديكا و درباره‌ي سنديكا، بدون آن‌كه ذهن خواننده دچار پرسش‌هاي متوالي شود و از پرسش به پاسخ و از پاسخ به پرسش معطوف شود، فضاي زنده‌تر و توجه‌برانگيز‌تري را ترسيم مي‌كند.

اما براي آشنايي خوانند‌گان، بخشي از پرسش‌هايي را كه با او مطرح كرديم، در اين مقدمه مي‌آوريم؛ پرسش‌هايي مانند اين‌كه آيا اصولاً اتحاديه‌هاي كارگري با فرهنگ مردم ايران همخواني دارد؟ چرا اتحاديه‌هاي كارگري در ايران خودجوش نيستند؟ چرا بيش‌تر اتحاديه‌هاي كارگري از بالا طراحي مي‌شوند؟ چرا دولت‌ها در ايران دست به تشكيل سازمان‌هاي كارگري بدون عضو مي‌زنند؟ و ...ادامه متن

،تاب سوزان ، تشنگی و عطش زمین ، خشکسالی ، به هدر رفتن یک سال تلاش ، تابستان 78:خشکسالی در استان های شمالی ، دریغ از قطره ای آب ، چشم ها اما گریان یا بغض ها د رگلو پنهان ، انتظار ، انتظار بیهوده یاس و ناامیدی ،دلمردگی ، سایه شوم فقر ، بی پناهی .ادامه متن

مبارزه کارگران ، برای دست یافتن به یک تشکل علنی و فراگیر کارگری مطالباتی طبقاتی (بعد از این در این نوشته تشکل کارگری نامیده می شود ) و بهبود شرایط کار و زیست انسانی با تاریخ تمام پرفراز و نشیب اش ، علی رغم تمام آسیب هایی که بعد از سال های 57 به صنایع و محیط کار وارد آمده است ، نسبت به چند دهه گذشته از نظر کیفی و کمی بسیار تفاوت کرده و متحول شده است .ادامه متن

قول معروفی است که بنا بر آن ما ملت ایران « حافظه تاریخی» ضعیفی داریم و درس های تاریخی را به سرعت فراموش می کنیم . اشتباهات مشابهی را بارها تکرار کرده و از این نکته پند نمی گیریم که ، تجربه را تجربه کردن خطاست .ادامه متن

فاشیسم از دو راه به صفوف گروه های کارگری نفوذ می کند : یکی از راه آن چه به لومپن پرولتاریا مشهور است ( اصطلاحی که هرکس خود را از آن مستثنا می کند ) به وسیله فساد و رشوه خواری مستقیم ماد ی؛ دوم از راه اشرافیت کارگری که آن نیز با فساد و رشوه خواری توام است ، با چاشنی تاثیر و نفوذ ایدئولوژی . فاشیسم آلمان در رفتار سیاسی غیر اخلاقی و بی شرمانه اش به همه کس وعده همه چیز داد ! در مقاله ای به قلم دکتر یارمر درباره « سرمایه داری » ( 24 سپتامبر 1931) چنین می خوانیم :
« در میتینگ حزب ناسیونال آلمان که در اشتاتین برگزار شد ، هوگنبرگ که بر ضد سرمایه داری جهانی با روشنی و صراحتی نشاط بخش داد سخن می داد ، در عین حال بر ضرورت چیزی که آن را سرمایه داری ملی می نامید ، تاکید کرد .ادامه متن

گفت و گو با جواد مهران گهر (ناطق علی ) عضو سابق هیات مدیره سندیکای کفاشان تهران

◊ از سوابق آشنایی تان با سندیکای کفاشان برای مان بگویید . چرا و چگونه وارد عرصه فعالیت های سندیکایی شدید ؟
جواد مهران گهر : آشنایی من و ورودم به سندیکا حدود سال های 40-41 بود . چیزی از از زمان تاسیس سندیکای بعد از کودتا نگذشته بود . می دانید که در جریان کودتای سال 32 سندیکاها و شورای متحد مرکزی توسط عوامل کودتا بسته شد . بعد از آن در سال های 35 و 36 افراد وابسته به احزابی مثل حزب مردم یا ملت سعی کردند سندیکای کارگران کفاش را تاسیس کنند . اما عده ای از رهبران خوش فکر کفاش ، از جمله یعقوب مهدیون ، محمدعلی رستگار و عباس کاشانی به همراه دوستان شان به محل آن ها رفتند و با استفاده از محبوبیتی که در صنف داشتند ، تابلوی سندیکا را از آن ها گرفتند . البته زد و خوردهایی هم در کار بود . بالاخره با کمک و حمایت کارگران کفاش و کمک سندیکای خبازان تهران مکانی در محله نظام آباد گرفتند و تابلوی سندیکا را بالا بردند .ادامه متن

در تاریخ جنبش کارگری به دوره هایی بر می خوریم که در آن طبقه کارگر گام های بلندی در ایجاد ساختارهای نوین د رمقابل ساختارهابی سرمایه داری برداشته است . در این دورهها با اشکالی از تشکل یاب کارگری روبه رو می شویم که به طور جدی مدیریت سرمایه داری تولید را زیر ضرق گرفته ، عملا فرمان دهی سرمایه بر کار را نقض کرده و جهت دست یابی به ساخت جدید تولید متکی بر همبستگش کارگران فضتر آورده است .ادامه متن

مراد عظیمی
- حقوق دموکراتیک یا حقوق سیاسی - اقتصادی
‏حقوق بشرکنوانسیون جامعه ی اروپا، بر این پایه که صرفا حقوق سیاسی را مدنظر دارد، یک بعدی است. این حقوق یا ازادی های سیاسی، در دموکراسی های بورژوایی نظیر کنوانسیون بالا مظهر حقوق دموکراتیک شهروندان نیست. چرا که حقوق شهروندان تنها به ازادی ها یا حقوق سیاسی محدود نمی شود. حقوق دموکراتیک شهروندان شامل حقوق سیاسی و حقوق اقتصادی است. درک اول از منظر بورژوایی است و درک دوم از زاویه ی دید کارگران. اولی نمود تقلیل حقوق دموکراتیک توده ها به حقوق سیاسی است تا منافع طبقاتی بورژوازی حراست شود. دومی، با وارد کردن حقوق اقتصادی، حقوق سیاسی یک بعدی را به حقوق مردم سالاری یا دموکراتیک تکامل می دهدادامه متن

‏آرش کریمی (کارگر نانوایی)

این روزها از جنبش کار گری زیاد سخن گفته می شود، اما متأسفانه معدود افراد و جریان هایی هستند که در رابطه با فاعل و عامل این جنبش یعنی طبقه ی کارگر و مفهوم واقعی آن و نیز اثرات تحولات عظیم اقتصادی بر آن، تعمق کنند. گویی که این جنبش، تعریف و ساختار طبقه ی کارگر را همچون بسیاری از اصول و مفاهیمی که ابدی و مقدس می شمرد، بدیهی و غیرقابل بحث می پندارند و حاضر نیستند حتا به اندازه یک دهم کار و تعمقی را که اندیشه ورزان وفادار به طبقه ی کارگر در عرصه ی یبن المللی صورت داده اند را در مقیاس ایران طرح و دنبال کنند.ادامه متن

بعد از تشكيل شوراي متحده مركزي اتحاديه هاي كارگران و زحمتكشان ايران (شوراي متحده مركزي) در بهار سال ۱۳۲۳، شورا با عضوگيري كارگران منفرد و متشكل كردن آنها در صنف مربوطه، پايه ايجاد تعدادي از سنديكاهاي كارگري را بنيان گذاشت. در همين سالها با تلاش شوراي متحده مركزي جمعي از كارگران تراشكار كه بيشتر آنها از ارامنه بودند، سنديكاي فلز كار مكانيك را تشكيل دادند بعد از غير قانوني شدن شوراي متحده در بهمن سال ۱۳۲۷ سنديكاي فلز كار مكانيك نيز به طور غير علني و توسط آقاي بهاري كه كارگر آهنگر و رابط بين سنديكا و شوراي متحده بود، به كار سنديكايي خود ادامه ميداد.ادامه متن

آ. سلطان زاده

در كشورهاى عقب افتاده‌اى چون ايران كه در آن فئوداليسم هنوز ريشه كن نگشته است، در كشورى كه قشر ارتجاعى مالكين ارضى به حمايت روحانيون نادان سيادت مى‌كنند، در كشورى كه سرمايه دار و رباخوار درنده بر اعماق مناسبات اقتصادى سايه افكنده است، در چنين كشورى جنبش‏ سنديكايى مطمئنا نمى‌توانست به درجه‌ى انكشاف _ برابر آن چه در ساير كشورهاى سرمايه دارى حاكم است _ برسد. از جانب ديگر، حالت ابتدايى صنايع از يك سو و نادانى سياسى توده هاى زحمت كش‏ از سوى ديگر، اجازه نمى‌داد كه در قلمرو سنديكايى كار فعالى انجام پذيرد.ادامه متن

نظارت بر تولید

در مرحله کنونی ، مبارزه اقتصادی طبقه کارگر باید حول محور نظارت بر تولید متمرکز شود. در شرایط فعلی بدون بدست گرفتن کنترل در مؤسسات ، محال است که بتوانیم هیچ یک از مسائل طبقه کارگر را حل نمائیم. مسئله بیکاری ، تعطیل کارخانجات و غیره …ادامه متن

سطح زندگی توده های کارگر

مبارزه ای که اکنون در کلیه کشورها رشد و توسعه می یابد برعلیه کاهش دستمزد و دشوار شدن شرایط کار می باشد. هر چقدر هم کارگران عقب مانده باشند ، هر چقدر هم توهمات رفرمیستی در میان توده ها اشاعه یافته باشدادامه متن

پیشگفتار*

” برنامه عمل بین الملل سندیکاهای سرخ” نوشته ایست که در سال ۱۳۰۰ شمسی( ۱۹۲۱ میلادی ) توسط ا. لوزوسکی ، یکی از رهبران انترناسیونال کمونیست و دبیرکل بین المللی سندیکاهای سرخ به رشته تحریر درآمد و در همان سال نیز در کنگره موسس بین المللی سندیکاهای سرخ به تصویب رسید.ادامه متن

تاریخچه جنبش سندیکایی بین المللیادامه متن

کارگاه ، پایگاه سازمانی فعالیت سندیکایی
1- نقش سندیکا در کارگاه
کارگاه ، مناسب ترین جایگاه برای فعالیت سندیکایی است .
در کارگاه های سرمایه داری ، کارگران و تمامی زحمت کشان استثمار می شوند . کارگرانی که بصورت گروه های ده ، صد ، و هزارها نفری در سندیکاها متشکل می شوند ، طی مبارزه روزمره بخاطر بهبود شرایط کار و زندگی ، چه در سطح کارگاه و چه در سطح جامعه علیه سیاست شرکت های چندملیتی و امپریالیسم ، به این نکته پی می برند که منافع مشترکی دارندادامه متن

مقدمه
سندیکا ، خصوصیات و نقش آن
امروزه موجودیت سندیکاها در بیشتر کشورها به رسمیت شناخته شده ، حال آنکه در گذشته وضع اینطور نبوده است . به طور اساسی سندیکاها به دست طبقه کارگر به وجود آمده اند .ادامه متن

نظام اقتصادی و طبقات اجتماعی سرمایه داری

وظیفه عمده جنبش سندیکایی دفاع از منافع مادی و معنوی کارگران است . این وظیفه در یک جامعه معین تحقق پیدا می کند . یعنی در شرایط سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی خاص هر جامعه ، ( که از یک کشور به کشور دیگر فرق می نماید ) صورت می گیرد . این شرایط می توانند برای زحمت کشان مساعد یا نامساعد باشند ، در هر صورت نتیجه به تناسب قوا در جامعه بستگی دارد .ادامه متن